Dwaj kapitanowie żeglugi wielkiej patronami ronda i ulicy w Gdyni

Przy jednym z gdyńskich rond pojawi się nazwisko dowódcy „Batorego”, a w Chwarznie-Wiczlinie – patron ulicy związany z tym samym transatlantykiem. Podczas sesji Rady Miasta Gdyni uhonorowano Jana Ćwiklińskiego i Tadeusza Meissnera. Obaj kapitanowie zapisali się w historii polskiej marynarki handlowej, a ich życiorysy przez lata łączyły morze, szkolnictwo morskie i Gdynię.

• Jan Ćwikliński wraca na gdyńską mapę przy ważnym skrzyżowaniu
• Tadeusz Meissner patronem ulicy w Chwarznie-Wiczlinie

Jan Ćwikliński wraca na gdyńską mapę przy ważnym skrzyżowaniu

Podczas XXXIII sesji Rady Miasta Gdyni radni zdecydowali, że rondo u zbiegu ulic Chwarznieńskiej, Aleksandra Dulina i Leona Staniszewskiego otrzyma imię Jana Ćwiklińskiego. Kapitan żeglugi wielkiej dowodził między innymi „Batorym”, „Puckiem” i „Warszawą”. Dzięki nazwie patrona jedno z rozpoznawalnych skrzyżowań w tej części miasta będzie przypominać o historii polskiej floty handlowej.

Bardzo nam zależało na tym, aby dwóch wielkich kapitanów, Tadeusz Meissner i Jan Ćwikliński, zostało w Gdyni odpowiednio uhonorowanych. To wybitne postacie o których pamięć w mieście wciąż jest żywa – podkreśla Mariusz Bzdęga, dyrektor zarządzający ds. kultury i aktywności mieszkańców Urzędu Miasta Gdyni.

Jan Ćwikliński urodził się w 1901 roku w Horodence. W młodości uczestniczył w obronie Lwowa oraz w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1924 roku ukończył Wydział Nawigacyjny Szkoły Morskiej w Tczewie, a dwa lata później związał się z przedsiębiorstwem Żegluga Polska.

Na kolejnych stanowiskach zdobywał doświadczenie oficerskie, aż w 1935 roku uzyskał dyplom kapitana żeglugi wielkiej. W okresie międzywojennym zamieszkał w Gdyni i wybudował dom na Działkach Leśnych. Z gdyńskiego portu wyruszał w rejsy dalekomorskie, uczestnicząc w rozwoju polskiej żeglugi handlowej.

Po wojnie dowodził „Batorym” na trasie między Gdynią a Ameryką. Sytuacja polityczna na statku stawała się jednak coraz trudniejsza. W 1953 roku, obawiając się represji i aresztowania, opuścił jednostkę w brytyjskim porcie i uzyskał azyl polityczny. Później wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie współtworzył emigracyjne Towarzystwo Żeglugowe i dowodził statkiem towarowym „Wolna Polska”.

Wspólnie z Danielem Hawthorne’em opublikował książkę „The Captain Leaves His Ship”, znaną po polsku jako „Kapitan opuszcza swój statek”. Wyjaśnił w niej powody pozostania na emigracji. Zmarł w 1976 roku i został pochowany w Doylestown w Pensylwanii, w ośrodku paulinów nazywanym „Polską Częstochową w Ameryce”.

Mariusz Bzdęga zwrócił uwagę, że pamięć o kapitanie była przez lata nieobecna w oficjalnej przestrzeni, choć jego związki z Gdynią nie ograniczały się do pracy na morzu. W mieście żyją potomkowie Ćwiklińskiego. Jego prawnuk Jan Rutka jest autorem modernistycznych ilustracji znanych w całej Polsce.

Tadeusz Meissner patronem ulicy w Chwarznie-Wiczlinie

Drugą decyzją radnych jest nadanie jednej z ulic w rejonie Chwarzna-Wiczlina imienia Tadeusza Meissnera. Także on był kapitanem żeglugi wielkiej i absolwentem Państwowej Szkoły Morskiej w Tczewie. Pływał na statkach polskich i francuskich, między innymi na „Lwowie” oraz „Darze Pomorza”.

W czasie wojny przebywał w Londynie. Od 1942 roku pracował jako inspektor okrętowy Żeglugi Polskiej oraz Polsko-Brytyjskiego Towarzystwa Okrętowego. Uczestniczył również w przygotowaniach do sprowadzenia polskich statków do kraju po zakończeniu II wojny światowej.

Do Gdyni powrócił w październiku 1946 roku. Został inspektorem w centrali GAL, dowodził m/s „Batorym”, a na początku 1951 roku objął stanowisko głównego nawigatora Centralnego Zarządu Polskiej Marynarki Handlowej. Prowadził także zajęcia z nawigacji i wiedzy okrętowej w Państwowej Szkole Morskiej w Gdyni.

Meissner pozostawił po sobie nie tylko doświadczenie zawodowe, lecz także dorobek literacki. Napisał między innymi „Pierwszy rejs Daru Pomorza” i „Dookoła świata na Darze Pomorza”. Tłumaczył również francuską i angielską literaturę marynistyczną, w tym książkę „Dobrowolny rozbitek”.

Za swoją działalność otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari, Złoty Krzyż Zasługi oraz Order Imperium Brytyjskiego. Zmarł w 1966 roku. Spoczął na Cmentarzu Witomińskim, więc jego nazwisko pozostaje związane z Gdynią nie tylko przez pracę i działalność w szkolnictwie morskim, ale także przez miejsce pochówku.

na podstawie: Urząd Miasta.