Nowe zasady orzekania w poradniach – szkoły mają prowadzić ocenę funkcjonowania

W Gdyni rozmowy o zmianach w pracy poradni nabrały tempa – w tle biurokracja i codzienne potrzeby uczniów. W salach szkolnych i gabinetach specjalistów zaczyna się przygotowanie do innego modelu diagnozy, który ma skrócić procedury i lepiej dopasować wsparcie. Rodzice, pedagodzy i poradnie stoją teraz przed zadaniem uporządkowania dokumentów i praktyki.

• Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna – diagnoza przenosi się bliżej szkoły
• Gdynia i praktyka szkolna – najważniejsze zmiany do zapamiętania
• Co to oznacza dla rodzin i kto za co odpowiada

Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna – diagnoza przenosi się bliżej szkoły

Nowe rozporządzenie podpisane w resorcie edukacji przesuwa akcent diagnostyczny na przedszkole i szkołę. W praktyce oznacza to, że to właśnie placówka ma przeprowadzić ocenę funkcjonowania ucznia – systematyczną obserwację mocnych stron, potrzeb i barier w uczeniu się oraz funkcjonowaniu w środowisku szkolnym. Jak wyjaśniała dyrektorka, Lucyna Lewandowska, taki model ma ułatwić dobór metod wsparcia:

“Diagnoza funkcjonalna bardzo ułatwi dopasowywanie metod wsparcia dla dziecka” – mówi Lucyna Lewandowska, dyrektorka Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1.

W Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 podkreślono, że w szkołach działają już psychologowie i pedagodzy, co daje realne podstawy do wprowadzenia ocen funkcjonowania na poziomie placówki. Dokumenty i wnioski sporządzane przez szkoły będą następnie istotnym elementem w pracy zespołów orzekających w poradniach.

Gdynia i praktyka szkolna – najważniejsze zmiany do zapamiętania

Dla rodziców i szkół kluczowe będą konkretne zapisy i terminy. Najważniejsze zmiany można podsumować tak:

• od strony merytorycznej – obowiązek przeprowadzania oceny funkcjonowania ucznia w przedszkolu, szkole lub placówce;
• od strony organizacyjnej – zespoły orzekające będą opierać decyzje na dokumentacji z placówki i wynikach diagnozy; dokumentacja medyczna ma charakter pomocniczy;
• narzędzia diagnostyczne muszą być oparte na dowodach naukowych i dopasowane do poziomu rozwoju dziecka;
• zmiany obejmą też uproszczone wzory opinii i orzeczeń, które będą podpisywane przez wszystkich członków zespołu;
• termin rozpatrzenia odwołania przez kuratora zmienia się z 14 dni na 21 dni.

Dodatkowo rozporządzenie przewiduje, że od 1 września 2026 r. orzeczenia i opinie dla dzieci z niektórymi niepełnosprawnościami (m.in. związanymi ze wzrokiem i słuchem oraz z zaburzeniami ze spektrum autyzmu) mają być wydawane przez poradnie właściwe terenowo. Ministerstwo Edukacji – podpisując regulację, podkreśliło, że przepisy będą obowiązywać po 14 dniach od ogłoszenia, z wyjątkiem części zapisów przesuniętych na wrzesień 2026 r.

“Nowe rozporządzenie to ważny krok w kierunku usprawnienia pracy w poradniach psychologiczno-pedagogicznych. Zmiany pozwolą m.in. skrócić czas oczekiwania na decyzję oraz podnieść jakość wsparcia udzielanego dzieciom, młodzieży i ich rodzinom” – mówi Oktawia Gorzeńska, wiceprezydentka Gdyni.

Co to oznacza dla rodzin i kto za co odpowiada

Nowe ramy proceduralne przesuwają część odpowiedzialności na szkoły i zespoły szkolne, a to wymaga koordynacji i jasności w komunikacji. Z punktu widzenia rodzica warto mieć na uwadze kilka praktycznych kwestii:

• przygotować dokumentację szkolną pokazującą obserwacje i wdrożone metody wsparcia;
• sprawdzić, czy opinie i wnioski złożone do poradni zawierają kompletną dokumentację diagnostyczną przygotowaną przez placówkę;
• zwrócić uwagę na terminy proceduralne – wydłużenie czasu na rozpatrzenie odwołania oznacza inaczej rozplanowane oczekiwanie na decyzję;
• w sytuacjach spornych nowe przepisy mają przeciwdziałać jednostronnemu składaniu wniosków – jak zaznaczyła Lucyna Lewandowska, dotychczas zdarzały się przypadki, gdy jeden z opiekunów składał wniosek bez uzgodnienia z drugim, co prowadziło do konfliktów.

Dla szkół i poradni to czas na dopracowanie standardów ocen i wybór narzędzi diagnostycznych zgodnych z dowodami naukowymi. W praktyce zmiany mogą skrócić ścieżkę do wsparcia, jeśli placówki szybko zintegrują obserwacje szkolne z procedurami poradni.

Źródłem informacji są opracowania i wypowiedzi dyrekcji Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 oraz komunikaty Ministerstwa Edukacji – sygnały dla Gdyni i lokalnych placówek są jasne: organizacja pracy wymaga teraz uważnego przygotowania, aby diagnoza przynosiła konkretne, dopasowane efekty dla dziecka.

na podstawie: Urząd Miasta.