UNESCO dla modernistycznej Gdyni. Za wpisem stoi ponad 20 lat pracy

Wpis Modernistycznego Centrum Gdyni na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO nie był jednorazowym sukcesem, lecz finałem ponad dwóch dekad przygotowań. Podczas Gdyńskiej Konferencji Urbanistycznej pokazano, że ochroną objęto nie pojedyncze budynki, ale niemal 88 hektarów historycznego układu miejskiego. W rozmowach o modernizmie pojawiło się też pytanie, jak zachować dziedzictwo bez zatrzymywania rozwoju Gdyni.

• Droga do UNESCO zaczęła się od planowania całego miasta
• Nie pojedyncze kamienice, lecz prawie 88 hektarów historycznego układu
• Konferencja objęła także klimat, port i przyszłość nadmorskiego krajobrazu

Droga do UNESCO zaczęła się od planowania całego miasta

Wpis Modernistycznego Centrum Gdyni ogłoszono w lipcu 2026 roku w Busan w Korei Południowej. Starania rozpoczęte w 2019 roku były częścią znacznie dłuższego procesu, którego podstawą stały się prace urbanistyczne, konserwatorskie i planistyczne.

Dr Robert Hirsch, miejski konserwator zabytków w Gdyni, podkreślił podczas konferencji, że znaczenie miało nie tylko zabezpieczenie istniejącej zabudowy. Równie ważne było konsekwentne planowanie przestrzenne i spojrzenie na modernistyczne centrum jako spójną całość.

„To nie była wygrana w totolotka, tylko naprawdę wieloletnie, ponad dwudziestoletnie, przygotowania uwieńczone wreszcie sukcesem” – powiedział dr Robert Hirsch, miejski konserwator zabytków w Gdyni.

O wyjątkowej wartości tego obszaru zdecydowało międzywojenne założenie urbanistyczne. Połączono w nim tradycyjny układ ulic i kwartałów z modernistycznymi rozwiązaniami, które miały zapewnić mieszkańcom lepszy dostęp do światła, zieleni oraz zdrowszych warunków mieszkaniowych.

Więcej aktualności z Gdyni znajdziesz na stronie głównej twojagdynia.pl, a wydarzenia i imprezy na najbliższe dni zawsze na twojagdynia.pl/wydarzenie.

Nie pojedyncze kamienice, lecz prawie 88 hektarów historycznego układu

Celina Łozowska, kierownik Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków, zaznaczyła, że wpis dotyczy całego zespołu urbanistycznego. Ochrona obejmuje więc relacje między ulicami, kwartałami, zabudową i przestrzenią miejską, a nie tylko najbardziej rozpoznawalne obiekty.

„Nie mówimy tutaj o pojedynczych budynkach, lecz o całym historycznym układzie urbanistycznym, obejmującym obszar prawie 88 hektarów” – powiedziała Celina Łozowska, kierownik Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdyni.

To ważna informacja także dla codziennego funkcjonowania tej części Gdyni. Przyszłe zmiany w obrębie Modernistycznego Centrum będą musiały uwzględniać wartość całego układu, a nie wyłącznie wygląd konkretnych elewacji. Jednocześnie ochrona konserwatorska nie oznacza całkowitego zamrożenia przestrzeni. Obszar pozostaje częścią rozwijającego się miasta, dlatego nowe rozwiązania muszą łączyć potrzeby współczesnych użytkowników z zachowaniem historycznych założeń.

Powiązany artykuł

Modernistyczne centrum Gdyni trafiło na listę UNESCO. Co to zmienia

Konferencja objęła także klimat, port i przyszłość nadmorskiego krajobrazu

Drugi dzień Gdyńskiej Konferencji Urbanistycznej poświęcono nie tylko modernizmowi i wpisowi na listę UNESCO. W programie znalazły się również rozmowy o tożsamości miejsc w czasie kryzysu klimatycznego, odpowiedzialnym projektowaniu oraz znaczeniu lokalności.

Architekt miasta Gdyni Paulina Szewczyk przedstawiła referat o nieformalnych narzędziach kreowania przestrzeni miejskiej. Uczestnicy rozmawiali także o relacjach między morzem, miastem i portem oraz o tym, jak może wyglądać nadmorski krajobraz w przyszłości.

W sesji dotyczącej gdyńskiego modernizmu wystąpili prof. Maria Jolanta Sołtysik, architektka i historyczka architektury, Celina Łozowska oraz dr Robert Hirsch. Za organizację pierwszej Gdyńskiej Konferencji Urbanistycznej odpowiadały Gdynia i Agencja Rozwoju Gdyni.

na podstawie: Urząd Miasta w Gdyni.