Gdynia rozdaje rekordową pulę na kulturę i otwiera nowe stulecie sztuki

Jubileusz 100-lecia praw miejskich w Gdyni nie zaczyna się od wielkich haseł, lecz od konkretnych pieniędzy i nazwisk. Miasto właśnie rozdzieliło rekordową pulę na kulturę, a wśród wybranych znalazły się zarówno duże rocznicowe przedsięwzięcia, jak i projekty tworzone z myślą o osobach, które zwykle najłatwiej pominąć w miejskim świętowaniu. To zapowiedź obchodów, które mają być nie tylko efektowne, ale też różnorodne, dostępne i mocno osadzone w codziennym życiu Gdyni.

• Jubileuszowe projekty dostały zielone światło i największe środki
• Pierwsze stypendia artystyczne przyciągnęły tłum chętnych
• Kino i muzyka dopisały własny rozdział do miejskiego jubileuszu

Jubileuszowe projekty dostały zielone światło i największe środki

Miasto rozstrzygnęło otwarty konkurs ofert na zadania publiczne, które mają uświetnić setną rocznicę nadania Gdyni praw miejskich. Wybór padł na 12 inicjatyw, a łączna pula wsparcia sięgnęła 700 000 zł. Na czele zestawienia znalazły się dwa projekty z najwyższą możliwą dotacją po 150 000 zł, ale wśród dofinansowanych są też działania kameralne, społeczne i skierowane do różnych grup odbiorców.

„Cieszy nas ogromna różnorodność tych projektów” – podkreślił Mariusz Bzdęga.

Dla miasta to ważny sygnał: jubileusz nie ma być zamknięty w jednej formule, tylko budowany z wielu perspektyw. Obok dużych widowisk pojawiają się inicjatywy, które otwierają obchody na osoby ze szczególnymi potrzebami i szukają bardziej bezpośredniego kontaktu z mieszkańcami.

Lista projektów na Stulecie Gdyni

• Fundacja Klinika Kultury – „Teatr zajechał do ludzi! – edycja specjalna Stulecia Gdyni 2026” – 50 000 zł
• Adapa Fundacja na rzecz osób z autyzmem – „Siostrzane nauki” – 8 000 zł
• Fundacja Czas Dzieci – „8. Międzypokoleniowy Festiwal Literatury Dziecięcej – Ojce i Dziatki w Gdyni” – 55 000 zł
• Fundacja Przypływ – „Sny o Gdyni” – 150 000 zł
• Fundacja Vademecum – „Wszystko jest filozofią 2.6” – 25 000 zł
• Stowarzyszenie 34 Art – „Poezja i papier. Warsztaty kolażu poetyckiego” – 12 000 zł
• Fundacja Teatru Komedii Valldal – „Morskie Oczko” – międzypokoleniowy projekt teatralno-edukacyjny – 65 000 zł
• Stowarzyszenie Halo Kultura – „DNA – cykl wydarzeń artystycznych z okazji 100-lecia Gdyni” – 150 000 zł
• Stowarzyszenie Hamulec Bezpieczeństwa – „Kulturalne Orłowo 2026” – 50 000 zł
• PSONI Koło w Gdyni – „Miasto moje” – realizacja spektaklu – 20 000 zł
• Fundacja 4 Sztuki – „Festiwal aTrakcje” – 55 000 zł
• Fundacja Pura – „Open House Gdynia. Fenomenalna” – 60 000 zł

Najmocniej wybrzmiewają tu dwa duże tytuły – „Sny o Gdyni” i „DNA” – ale równie istotne są projekty skierowane do dzieci, osób z autyzmem czy odbiorców szukających teatru i edukacji w bardziej przystępnej formie. W jubileuszowym roku to właśnie takie połączenie skali i dostępności może najmocniej zaważyć na odbiorze całego programu.

Pierwsze stypendia artystyczne przyciągnęły tłum chętnych

Równie wyraźny był odzew na pierwszą edycję Stypendiów Artystycznych Miasta Gdyni. Do konkursu wpłynęły 243 zgłoszenia, a po weryfikacji 239 wniosków komisja wybrała 15 laureatów. Każde stypendium ma wartość 10 000 zł, a więc daje twórcom nie tylko symboliczne wyróżnienie, lecz także realny zastrzyk na rozpoczęcie pracy nad projektem.

„Tak duże zainteresowanie konkursem dowodzi, iż ubiegłoroczna decyzja Rady Miasta o utworzeniu programu była potrzebna i słuszna” – ocenił Dominik Aziewicz.

Program zadziałał szeroko – zgłoszenia napłynęły z różnych dziedzin sztuki, a wśród pomysłów znalazły się projekty od malarstwa i teatru po film, poezję, instalację i muzykę. To ważne także dla samego miasta, bo pokazuje, że lokalne środowisko twórcze nie czeka wyłącznie na duże instytucjonalne sceny, ale chce opowiadać o Gdyni własnym językiem.

Laureaci Stypendiów Artystycznych Miasta Gdyni

• Jakub Noga – „Oxiua. Metafizyczna historia Gdyni”
• Julia Tymańska – „Polacy, nic się nie stało” – malarstwo i wystawa
• Michał Grubman – „Od Głębin do Gwiazd. Gdynia 1926–∞”
• Oliwia Skorowska – „Twarze Gdyni” – tufting i film
• Sabina Czupryńska – „Gdynia jest kobietą” – sztuka teatralna
• Krzysztof Berendt – „Wspólnie działajMY ARTystycznie” – warsztaty
• Kacper Nowak-Gocławski – „Za falochronem”
• Wojciech Boros – „Słowa w Gdyni” – warsztaty poetyckie
• Patrycja Orzechowska – „Kiedy postawa staje się formą”
• Tomasz Raff – „Podróż Zimowa” – koncert i nagranie
• Barbara Sidor – „Aktywacja społeczności poprzez mural”
• Łukasz Marcin Smolarczyk – „Rozszerzenie” – instalacja
• Tomasz Czarnecki – „…albo nie być. Audio-teatr”
• Marian Rajski – „Gdynia Danuty Baduszkowej i teatr mojej młodości”
• Katarzyna Kania – „Topografie troski” – proces choreograficzny

Kino i muzyka dopisały własny rozdział do miejskiego jubileuszu

Gdynia nie zamyka obchodów wyłącznie w teatralnych i literackich formach. W konkursie filmowym złożono 33 oferty, z których wsparcie dostało siedem najbardziej przekonujących propozycji. W muzyce rywalizacja była jeszcze większa – o miejskie pieniądze ubiegało się 41 podmiotów, a komisja wskazała siedem projektów łączących tradycję z nowoczesnym podejściem do dźwięku.

„Stulecie Gdyni zostanie opowiedziane językiem kina przez różne pokolenia” – zaznaczyła Maja Wagner, wskazując na warsztaty animacji i przeglądy filmowe.

Projekty filmowe

• Pomorska Fundacja Filmowa w Gdyni – „XIX Przegląd Amatorskich Filmów Uczniowskich Albatrosy” – 39 510 zł
• Stowarzyszenie Traffic Design – „Na styku 2. Spotkania ekspertów” – 31 000 zł
• Reel North – „Reel Baltic Cinema – II edycja” – 30 100 zł
• Fundacja Szerszy Kadr – „Dla Polski port ten budowałem” – 30 270 zł
• Fundacja Fordewind – „Gdynia. Opowiadamy miasto” – 27 840 zł
• Fundacja Trefl – „GDYŃSKA MAPA PRZYSZŁOŚCI. Warsztaty filmu animowanego” – 22 630 zł
• Stowarzyszenie Hamulec Bezpieczeństwa – „Międzynarodowy Dzień Animacji” – 18 650 zł

Projekty muzyczne

• Fundacja Fala Nowej Kultury – „STO I PÓŁ” – 32 000 zł
• Fundacja Ucho – „Młoda Scena Gdyni” – 32 000 zł
• Fundacja „Polihymnia” – „10. Dni Muzyki Wokalnej w Gdyni” – 25 000 zł
• Fundacja Smooth Sail Inspire – „Strefy Czasowe INSPIRACJA” – 20 000 zł
• Stowarzyszenie Dziedzictwo Kulturowe Szlakiem Północy – „Gdyńskie Poranki Muzyczne” – 15 000 zł
• Stowarzyszenie 34 Art – „Morskiej Szum – koncerty muzyki elektronicznej” – 14 000 zł
• Pomorskie Stowarzyszenie „Musica Sacra” – „Wieczory z muzyką organową 2026” – 12 000 zł

Łącznie Gdynia przeznacza na kulturę w 2026 roku 1 200 000 zł. Największy kawałek tej kwoty, czyli 700 000 zł, idzie na projekty związane ze stuleciem miasta. Kolejne 200 000 zł wspiera film, 150 000 zł muzykę, a 150 000 zł trafia do pierwszej edycji stypendiów artystycznych. Pełne rozstrzygnięcia są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej, gdzie widać wyraźnie, że jubileusz ma zostać zbudowany nie tylko na uroczystościach, ale przede wszystkim na realnej pracy ludzi kultury.

na podstawie: Urząd Miasta Gdynia.