Pomorskie samorządy podpisują Deklarację Mariupolską – pamięć, godność, sprawiedliwość

W Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku przedstawiciele regionu zebrali się, by uczcić pamięć ofiar Mariupola i zadeklarować wsparcie dla odbudowy miasta. W sali panowała mieszanka żalu i determinacji – od oficjalnych podpisów po ciche gesty pamięci. Dla samorządów to był znak, że sprawa Mariupola pozostaje obecna w regionalnej polityce i w instytucjach kultury.

• W Muzeum II Wojny Światowej podpisano Deklarację Mariupolską
• Gdańsk jako scena pamięci i międzynarodowego wezwania
• Wystawa i archiwa – dokumentacja jako narzędzie pamięci

W Muzeum II Wojny Światowej podpisano Deklarację Mariupolską

Podpisanie dokumentu odbyło się podczas uroczystości, która miała miejsce 24 lutego 2026 roku. Sygnatariusze uznali zniszczenie Mariupola za tragedię o wymiarze międzynarodowym i zapowiedzieli działania na rzecz utrwalenia pamięci o tych wydarzeniach. Wśród podpisujących byli przedstawiciele:

• Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego,
• Obszar Metropolitalny Gdańsk–Gdynia–Sopot,
• Muzeum II Wojny Światowej,
• Europejskie Centrum Solidarności.

Wśród osób zabierających głos byli reprezentanci władz regionalnych i samorządowych: Emil Rojek, Leszek Bonna, Tomasz Augustyniak, a także mer Mariupola Vadym Boychenko i prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz. Wicewojewoda podkreślił wagę tego gestu dla mieszkańców Ukrainy przebywających w regionie; jak mówił:

“Są u nas i czekają na moment, kiedy będą mogli wrócić do swoich domów, do rodzin i odzyskać swoje życia.”

Wicemarszałek województwa przypomniał o konieczności mówienia o zbrodniach i domagania się rozliczeń. W jego słowach zabrzmiała odpowiedzialność samorządu za przypominanie światu o tym, co zdarzyło się w Mariupolu:

“Zależy nam na tym, aby o tych sprawach mówić głośno, aby zbrodnia ujrzała światło dzienne.”

Gdańsk jako scena pamięci i międzynarodowego wezwania

W wystąpieniu prezydent Gdańska podkreślono, że podpisanie deklaracji ma wymiar symbolicznymi i praktyczny – chodzi o odbudowę miasta i o polityczne stanowisko wobec bezprawnej agresji. W wypowiedzi padło mocne stwierdzenie o sprzeciwie wobec porządków opartych na przemocy:

“Musimy dzisiaj bardzo głośno światu mówić: tak, widzimy, że Rosjanie dzisiaj tam są, ale my się nie zgadzamy na taki porządek świata.”

Mer Mariupola przypomniał z kolei o tym, że emocje związane z tragedią wciąż są żywe i że doświadczenie miasta stało się częścią większej narracji o napaści i cierpieniu cywilów.

Wystawa i archiwa – dokumentacja jako narzędzie pamięci

Uroczystościom towarzyszyło otwarcie wystawy “Mariupol – droga pamięci i marzeń”, przygotowanej przez ukraiński zespół kuratorski i eksponowanej w Muzeum II Wojny Światowej. Dyrektor muzeum, prof. Rafał Wnuk, wskazał na silny ładunek emocjonalny ekspozycji i na symbolikę użytych form; zwrócił uwagę na liczbę kamyków reprezentujących ofiary:

“Tych drobnych kamyczków jest 12 500, czyli tyle, ile mamy zidentyfikowanych ofiar w Mariupolu.”

Deklaracja zakłada także wsparcie działań dokumentacyjnych – tworzenie rejestrów, archiwów, baz danych oraz promowanie badań naukowych i publikacji, które pomogą utrwalić świadectwa z okresu oblężenia. Sygnatariusze wskazali, że działania te mają służyć zarówno pamięci, jak i ewentualnym postępowaniom międzynarodowym.

Ekspozycję można oglądać w ramach wystawy stałej jeszcze przez najbliższe dwa tygodnie – to okazja do zobaczenia materiałów składających się na opowieść o mieście przed i po ataku.

Wydarzenie zostało zorganizowane przy udziale regionalnych instytucji kultury i administracji; dokument podpisano jako sygnał ciągłego wsparcia Pomorza dla Ukrainy.

Przyjęte zobowiązania mają charakter zarówno symboliczny, jak i praktyczny – od archiwizacji materiałów po współpracę przy projektach odbudowy. Dla instytucji z Pomorza to także impuls do aktywności badawczej i edukacyjnej oraz do utrzymywania międzynarodowych kontaktów, które pomagają wyjaśniać i dokumentować wojenne zbrodnie.

Wartość dla mieszkańców regionu jest podwójna: zachowanie pamięci o tragedii oraz możliwość korzystania z lokalnych działań edukacyjnych i wystaw, które przybliżają skalę zdarzeń i dają przestrzeń refleksji. W praktyce oznacza to m.in.:

• możliwość odwiedzenia wystawy w Gdańsku w najbliższych dwóch tygodniach,
• konsekwentne wsparcie samorządów dla inicjatyw dokumentacyjnych i badawczych,
• umocnienie współpracy między instytucjami kultury Pomorza a ukraińskimi partnerami.

Deklaracja Mariupolska pozostaje teraz dokumentem odniesienia — sygnałem, że regionalne władze i instytucje kultury nie zamierzają zapomnieć ani rezygnować z działań na rzecz pamięci, godności i sprawiedliwości.

na podstawie: Urząd Miasta.