1600 archiwaliów Muzeum Emigracji trafiło do katalogu online - historie podróży i codzienności Polaków

W Gdyni zbiory opowiadają o podróżach, tęsknocie i pracy na morzu; są teraz dostępne w internetowym katalogu Muzeum Emigracji. Wśród zdigitalizowanych przedmiotów są albumy podróżników, listy pasażerów przedwojennych transatlantyków i setki fotografii z USA. To zasób przydatny dla badaczy, rodzinnych archiwów i nauczycieli.

• Co nowego w zbiorach i co to znaczy dla Gdyni
• Muzeum Emigracji - od transatlantyków po losy żołnierzy i plantatorów
• Zbiory jako narzędzie pamięci i praktyczne korzyści dla mieszkańców

Co nowego w zbiorach i co to znaczy dla Gdyni

Muzeum zakończyło prace nad kolejnym etapem digitalizacji i udostępniło w sieci 1600 obiektów zgromadzonych od momentu powstania placówki w 2015 roku. Projekt realizowany w ramach programu „Kultura cyfrowa 2025” otrzymał wsparcie ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury - dzięki temu materiały są dostępne bezpłatnie w formie wirtualnego katalogu.
W praktyce oznacza to, że do przeglądania trafiły nie tylko fotografie i dokumenty, lecz także unikatowe plany i listy pasażerów, które ułatwiają śledzenie losów emigrantów i pracowników morskich. Dla Gdyni, której port i Dworzec Morski od dekad łączą kraj z resztą świata, taka cyfrowa baza rozszerza pamięć miasta poza mury muzeum.

Muzeum Emigracji - od transatlantyków po losy żołnierzy i plantatorów

W kolekcji znaleźć można materiały o szerokim zasięgu tematycznym i geograficznym. Wyróżniają się m.in.: album z podróży Józefa Siemiradzkiego do Ameryki Południowej z 1891 r., kolekcja ponad 350 fotografii dokumentujących polską emigrację w USA z lat 20.-90. XX wieku autorstwa m.in. fotoreporterów związanych z amerykańskimi redakcjami oraz archiwa dotyczące twórczości i życia polskich artystów i żeglarzy.
Wśród dokumentów są zbiory dotyczące pracy na przedwojennych transatlantykach - m.in. s/s „Pułaski”, s/s „Polonia”, m/s „Batory”, m/s „Chrobry” - oraz listy pasażerów i menu z rejsów takich jak s/s „Kościuszko”, s/s „Pułaski”, m/s „Piłsudski”. Szczególne znaczenie ma unikalna lista pasażerów rejsu s/s „Kościuszko” z 1936 r., w którym znajdował się m.in. Bruno Schulz.
Zbiory obejmują także materiały osobiste - na przykład kolekcję Małgorzaty Ostrowskiej-Sikory dokumentującą losy Małgorzaty „Rity” Matusiak, sanitariuszki z Armii Andersa, czy archiwa związane z działalnością społeczno-polityczną Seweryna Ozdowskiego i pomocą dla Polaków w Australii. Nie zabrakło też fotografii z plantacji kawy w Afryce i Brazylii należących do kolekcji Cezarego Orłowskiego, które pokazują mniej znane szlaki emigracyjne.

Zbiory jako narzędzie pamięci i praktyczne korzyści dla mieszkańców

Dostępność materiałów w formie cyfrowej to nie tylko wygoda przeglądania — to też otwarcie nowych możliwości badawczych i edukacyjnych. Rodziny szukające informacji o przodkach mogą odnaleźć listy pasażerów i dokumenty podróży; nauczyciele i uczniowie zyskają źródła do projektów o migracjach i historii portu w Gdyni; badacze dostaną podstawę do analiz społecznych i kulturowych. Muzeum zachęca do zgłaszania pamiątek domowych - listów, fotografii, dokumentów czy przedmiotów codziennego użytku - które mogą zostać rozpoznane, opisane i włączone do opracowań archiwalnych.
Cyfryzacja pomaga też chronić delikatne materiały przed zniszczeniem, a jednocześnie udostępnia je szerokiej publiczności bez ograniczeń geograficznych. Dla mieszkańców Gdyni to szansa, by lepiej zrozumieć powiązania miasta z historiami emigracji i wykorzystać zasób w lokalnych inicjatywach edukacyjnych i wystawienniczych.

Źródła informacji pochodzą z materiałów udostępnionych przez Muzeum Emigracji oraz informacji o dofinansowaniu z Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego - projekt finansowany z Funduszu Promocji Kultury.

na podstawie: Informacja Turystyczna w Gdyni.