Światowy Dzień FASD 9 września i 15 lat gdyńskiego centrum

9 września przypomina nam, że nie ma bezpiecznej dawki alkoholu w ciąży. W Gdyni opieka nad dziećmi z uszkodzeniami poalkoholowymi ma już 15 lat — to czas, w którym postawiono setki diagnoz i przygotowano grunt pod dalsze wsparcie nastolatków i dorosłych z FASD.

• Gdynia przypomina o FASD i pokazuje, jak wspiera najmłodszych
• Gdyńskie wsparcie rośnie od 2010 roku - zobacz, gdzie szukać pomocy

Gdynia przypomina o FASD i pokazuje, jak wspiera najmłodszych

Światowy Dzień FAS/FASD przypada 9 września. To dobra chwila, by przypomnieć, czym są zaburzenia wywołane przez ekspozycję na alkohol w okresie prenatalnym i jakie możliwości pomocy są dostępne w mieście. Specjaliści jednogłośnie podkreślają, że w przypadku kobiet w ciąży nie istnieje „bezpieczna dawka alkoholu”. Najpewniejszym sposobem zapobiegania FAS i FASD jest całkowita abstynencja w czasie ciąży.

FAS, czyli płodowy zespół alkoholowy, obejmuje zestaw trwałych zaburzeń u dzieci, których matki piły alkohol w czasie ciąży. Termin FASD, czyli spektrum poalkoholowych wrodzonych zaburzeń rozwojowych, obejmuje szerszy wachlarz konsekwencji prenatalnej ekspozycji na alkohol. W praktyce oznacza to zarówno widoczne zmiany, jak dysmorfia twarzy czy małogłowie, jak i problemy z koncentracją, myśleniem przyczynowo-skutkowym, przystosowaniem do norm społecznych, koordynacją ruchową czy pamięcią. Konsekwencją tych trudności bywają kłopoty szkolne i konflikty w relacjach rówieśniczych; dzieci z FASD bywają też niesprawiedliwie etykietowane jako leniwe lub niedostosowane.

Gdyńskie wsparcie rośnie od 2010 roku - zobacz, gdzie szukać pomocy

W 2010 roku w Gdyni uruchomiono pierwszy w kraju finansowany przez samorząd Punkt Diagnozy i Terapii FAS, mieszczący się przy ul. Wejherowskiej 65 w Zespole Placówek Specjalistycznych. W 2016 roku placówka została przekształcona i od tamtej pory działa jako Gdyńskie Centrum Diagnozy i Terapii FASD.

Od początku funkcjonowania centrum specjalistom udało się postawić ponad 600 diagnoz, z których 316 sklasyfikowano jako FASD. W ramach działalności centrum prowadzone są nie tylko badania diagnostyczne, lecz także terapia i rehabilitacja dzieci ze zdiagnozowanym płodowym spektrum zaburzeń alkoholowych. Przekaz informacji i edukacja są tu równie istotne: pracownicy organizują szkolenia i grupy wsparcia oraz szeroko promują wiedzę o FASD. Tylko w pierwszym półroczu bieżącego roku przeprowadzono sześć szkoleń w szkołach oraz placówkach opiekuńczo-wychowawczych.

GCDiT FASD współpracuje z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej, który odpowiada za wsparcie rodzin oraz pieczę zastępczą. Trwa także interdyscyplinarna kooperacja ze specjalistami zajmującymi się usamodzielnianiem młodych osób z FASD — według pracowników centrum to obszar, gdzie jest dziś najwięcej do zrobienia.

• Warto pamiętać o tym, że dzieci, u których zdiagnozowano FASD, dziś są nastolatkami lub osobami wkraczającymi w dorosłość - podkreśla dr. n. med. Agata Cichoń-Chojnacka, kierownik GCDiT FASD. Bez uznania na poziomie ogólnokrajowym tego, że FAS i FASD to niepełnosprawność, ci młodzi ludzie kończą 18 lat i zostają bez systemowego wsparcia. Część lepiej funkcjonujących osób będzie sobie w stanie poradzić, jednakże część pozostanie sama sobie, bez dostępu do systemowego wsparcia. Dopóki jednak brakuje ogólnokrajowych zmian, międzysektorowe, zharmonizowane działania mogą stanowić profilaktykę kryzysów psychicznych wśród tej grupy osób z FASD. Byłaby to też dla nich szansa na uniknięcie wykluczenia społecznego. Wspólne działania wielu podmiotów zwiększyłyby też szanse na skuteczne podjęcie aktywności zawodowej, a w konsekwencji uniezależnienie tych młodych ludzi od świadczeń finansowych z pomocy społecznej.

W praktyce oznacza to potrzebę budowania sieci wsparcia obejmującej służbę zdrowia, edukację, pomoc społeczną i instytucje wymiaru sprawiedliwości. Takie współdziałanie może zmniejszyć ryzyko kryzysów psychicznych i społecznego wykluczenia wśród osób z FASD, a także zwiększyć ich szanse na samodzielne życie i pracę.

Gdyńskie Centrum Diagnozy i Terapii FASD zapowiada konferencję ogólnopolską poświęconą usamodzielnianiu młodych dorosłych z FASD. Wydarzenie pt. „Kierunek dorosłość - międzysektorowa współpraca wobec młodych dorosłych z FASD” odbędzie się 20 października w hotelu Mercure w Gdyni. Celem konferencji jest zwrócenie uwagi na konieczność kontynuacji kompleksowego wsparcia młodzieży i dorosłych z płodowymi szkodami poalkoholowymi oraz na konieczność współpracy edukacji, zdrowia, pomocy społecznej i wymiaru sprawiedliwości. W roli prelegentów wystąpią specjaliści z obszarów m.in. zdrowia, wymiaru sprawiedliwości i edukacji. Udział w konferencji jest bezpłatny, a rejestracja uczestników zostanie uruchomiona przy pomocy odnośnika, który zostanie udostępniony w najbliższym czasie.

Kontakt do Gdyńskiego Centrum Diagnozy i Terapii FASD:

Gdyńskie Centrum Diagnozy i Terapii FASD
ul. Morska 112b/111
81-225 Gdynia
tel.: 58 667 79 10

Na podst. Urząd Miasta