Ciepło z chłodzenia budynku ma zasilić miejską sieć. Gdynia testuje nowy model

W Pomorskim Parku Naukowo-Technologicznym Gdynia chłodzenie budynku może przynieść coś więcej niż niższą temperaturę w pomieszczeniach. Ciepło powstające przy pracy instalacji ma zostać odzyskane i przekazane do miejskiej sieci. Projekt łączy dwa obiegi energii, które zwykle działają osobno. Jego skuteczność pokaże dopiero eksploatacja.

W Gdyni ciepło z chłodzenia ma zasilić miejską sieć

Przy chłodzeniu budynku powstaje ciepło odpadowe. Część jest już wykorzystywana do przygotowania ciepłej wody użytkowej, ale pozostała energia trafia do atmosfery. W ramach pilotażu jej część ma zostać przechwycona i wykorzystana przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Gdyni (OPEC).

Za projektem stoją OPEC, Gmina Miasta Gdyni reprezentowana przez PPNT Gdynia oraz firma GAZUNO. Partnerzy rozpoczęli przygotowania po podpisaniu listu intencyjnego w październiku 2024 r. Opracowali dokumentację, rozwiązania techniczne i model przyszłej eksploatacji. Umowę wykonawczą z GAZUNO podpisali 10 lutego 2026 r., w setną rocznicę nadania Gdyni praw miejskich.

Prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek podkreśla, że przedsięwzięcie ma charakter pilotażowy, a jego rezultaty będą oceniane na podstawie pracy instalacji.

„W Gdyni chcemy wykorzystywać energię w sposób bardziej odpowiedzialny, także tę, która dotąd pozostawała niewykorzystana. Współpraca miasta, OPEC, PPNT Gdynia i partnera technologicznego pokazuje, jak możemy rozwijać lokalne rozwiązania wpisujące się w transformację energetyczną. To projekt pilotażowy, dlatego jego rzeczywiste efekty będziemy oceniać na podstawie wyników eksploatacji. Już dziś ważne jest jednak to, że sprawdzamy możliwość odzyskiwania ciepła odpadowego i ponownego wykorzystywania go z korzyścią dla miejskiego systemu ciepłowniczego" – mówi Aleksandra Kosiorek, prezydent Gdyni.

Pompa ciepła w PPNT połączy dwa obiegi energii

Kluczowym urządzeniem ma być wysokotemperaturowa pompa ciepła typu woda–woda fińskiej firmy Oilon. Zostanie zintegrowana z instalacją chłodzenia budynku IV PPNT Gdynia oraz miejską siecią ciepłowniczą OPEC. Jej moc grzewcza wynosi około 350 kW, a wydajność chłodnicza – około 240 kW. Urządzenie ma jednocześnie dostarczać chłód do budynku i podnosić temperaturę odzyskanej energii tak, by można ją było skierować do sieci.

Według założeń audytu instalacja ma wytwarzać średnio w ciągu roku:

• około 800 MWh ciepła dla sieci ciepłowniczej;
• około 500 MWh chłodu na potrzeby PPNT;
• około 297 MWh energii elektrycznej zużywanej przez pompę.

Wykorzystanie nowego źródła chłodu ma ograniczyć pracę dotychczasowych agregatów i zmniejszyć ich zużycie energii o około 137 MWh rocznie. Szacowana ilość odzyskanego ciepła odpowiada zapotrzebowaniu na ciepłą wodę użytkową dla około 400 mieszkań, czyli przeciętnie 6–8 budynków wielorodzinnych.

To prognozy, a nie potwierdzone wyniki. Rzeczywista wydajność będzie zależeć między innymi od temperatury zewnętrznej, zapotrzebowania na chłód i parametrów miejskiej sieci. Efekty energetyczne i ekonomiczne mają zostać ocenione po sezonie letnim 2027 r. Podobnie należy traktować szacunek ograniczenia emisji dwutlenku węgla o około 266 ton rocznie – wymaga on weryfikacji w warunkach eksploatacyjnych.

Maria Maślak, dyrektor PPNT Gdynia, wskazuje, że projekt ma sprawdzić rozwiązanie w rzeczywistym działaniu:

„Dla PPNT Gdynia najważniejsze jest partnerstwo, dzięki któremu możemy wdrożyć innowacyjne rozwiązanie do systemu chłodzenia naszego budynku. Łączymy potrzeby Parku z możliwością odzysku energii, która dotychczas trafiała do otoczenia, i przekazania jej do miejskiej sieci ciepłowniczej. To projekt pilotażowy, wymagający sprawdzenia i dostrojenia w rzeczywistych warunkach. Na ocenę jego efektów, także ekonomicznych, poczekamy do zakończenia sezonu letniego 2027" – podkreśla Maria Maślak, dyrektor PPNT Gdynia.

Wojciech Folejewski, Prezes Zarządu OPEC, widzi w nim także możliwość rozwijania lokalnych źródeł ciepła odpadowego w innych obiektach:

„Dla OPEC przedsięwzięcie stanowi ważny etap transformacji przedsiębiorstwa z tradycyjnego dostawcy ciepła w operatora kompleksowych usług energetycznych. Oprócz pozyskania nowego, lokalnego źródła ciepła projekt otwiera możliwość rozwoju usług chłodniczych oraz budowy kolejnych rozproszonych źródeł energii wykorzystujących ciepło odpadowe. Zdobyte doświadczenia będą mogły zostać wykorzystane przy realizacji podobnych inwestycji w innych obiektach na terenie Gdyni" – zwraca uwagę Wojciech Folejewski, Prezes Zarządu OPEC.

Piotr Langowski, Dyrektor Zarządzający GAZUNO, podsumowuje:

„Spółka GAZUNO, jako partner technologiczny przedsięwzięcia, odpowiada za realizację rozwiązania umożliwiającego integrację instalacji chłodniczej PPNT z miejskim systemem ciepłowniczym. Projekt stanowi przykład praktycznego wykorzystania nowoczesnych technologii pomp ciepła i odzysku energii odpadowej, pokazując, że rozwiązania stosowane dotychczas głównie w najbardziej rozwiniętych systemach energetycznych mogą być z powodzeniem wdrażane również w polskich miastach" – podsumowuje Piotr Langowski, Dyrektor Zarządzający GAZUNO.

W informacji partnerów przedsięwzięcie opisano jako pierwszy w Polsce przykład koncesjonowanego wytwarzania chłodu połączonego z odzyskiem energii do miejskiej sieci ciepłowniczej. Doświadczenia z Gdyni mają pomóc ocenić, czy podobny model można zastosować między innymi w centrach danych, szpitalach, obiektach sportowych i biurowcach.

na podstawie: ppnt.pl.