Gdynia sprzed wieku w pięciu wizjerach. Archiwalne kadry na placu

Przy drewnianej konstrukcji na Placu Kaszubskim zatrzymują się przechodnie, którzy chcą zobaczyć, jak wyglądała Gdynia u progu wielkiej przemiany. W pięciu wizjerach czekają stereoskopowe obrazy budowy portu, przedwojennych ulic i codziennego życia mieszkańców. To krótki spacer przez historię miasta, dostępny bez biletu i bez opuszczania centrum.

• Archiwalne fotografie pokazują narodziny portu
• Ponad 150 lat historii oglądanej przez wizjer

Archiwalne fotografie pokazują narodziny portu

Ekspozycja powstała na podstawie blisko 200 zdjęć z zasobów Narodowego Archiwum Cyfrowego oraz Archiwum Państwowego w Gdańsku – Oddziału w Gdyni. Materiały poddano cyfrowej obróbce, a następnie zestawiono w przestrzenne kolaże. Dzięki temu oglądający widzą nie tylko pojedyncze kadry, lecz także przemiany zachodzące w Gdyni, gdy z niewielkiej kaszubskiej wsi wyrastało nowoczesne miasto portowe.

Projekt przygotowała Fundacja Koncept Kultura w ramach przedsięwzięcia „Archiwalny Fotoplastikon Online”. Zdjęcia przedstawiają między innymi rozwój portu, zabudowę przedwojennej Gdyni oraz zwyczajne sceny z życia mieszkańców. Stereoskopowa forma sprawia, że obrazy mają wyraźną głębię i pozwalają spojrzeć na znane dziś miejsca z perspektywy sprzed niemal stu lat.

Historia Gdyni nie jest zamknięta w książkach ani archiwach. Można ją zobaczyć, poczuć i odkrywać podczas zwykłego spaceru po mieście.

Tak o instalacji mówi Mariusz Bzdęga, dyrektor zarządzający ds. kultury i aktywności mieszkańców. Jak dodaje, fotoplastikon ustawiony w roku stulecia Gdyni pozwala spotkać się z historią miasta podczas codziennego spaceru i spojrzeć na dawne miejsca oczami ich ówczesnych mieszkańców.

Ponad 150 lat historii oglądanej przez wizjer

Pierwszy fotoplastikon skonstruował w 1866 roku Alois Polanecky. Urządzenie wykorzystywało stereoskopy do oglądania fotografii w trójwymiarze. W XIX wieku taka technologia pozwalała odbywać odległe podróże bez opuszczania własnego miasta.

Współczesna wersja przygotowana przez Fundację Koncept Kultura łączy tę dawną ideę z cyfrowym opracowaniem zdjęć, kolażem i animacją. Zamiast oglądać fotografie wyłącznie na ekranie, można wejść do środka instalacji i korzystać z przygotowanych stanowisk.

Konstrukcja została zaprojektowana jako całoroczna instalacja plenerowa:

• ma około 230 centymetrów średnicy i 259 centymetrów wysokości,
• waży około 500 kilogramów,
• wykonano ją z drewna i stali,
• latem jest automatycznie wentylowana, a zimą ogrzewana,
• wyposażono ją w pięć stanowisk z wizjerami stereoskopowymi,
• ma siedziska dla dzieci i osób niższego wzrostu.

Z ekspozycji może jednocześnie korzystać kilka osób. To ułatwienie dla rodzin i grup spacerujących po centrum – nie trzeba czekać na dostęp do jednego stanowiska.

Fotoplastikon będzie dostępny na Placu Kaszubskim do 30 sierpnia. Bezpłatną prezentację można obejrzeć przy okazji spaceru po centrum, a pięć wizjerów pozwala oglądać materiały bez konieczności organizowania osobnej wizyty.

na podstawie: Urząd Miasta w Gdyni.