Muzeum Miasta Gdyni pokazuje Gdynię sprzed stu lat i nieistniejące budynki

Na tarasie widokowym Muzeum Miasta Gdyni łatwo zgubić granicę między tym, co stoi przed oczami, a tym, co właśnie wraca z archiwów. W ramach Jubileuszowego Budżetu Obywatelskiego 2026 uruchomiono film VR 360°, który prowadzi do Gdyni z 1926 roku i pozwala porównać dawny pejzaż z dzisiejszym widokiem. Uczestnik zaczyna od krótkiego wprowadzenia, a potem zakłada gogle i ogląda miasto sprzed stu lat z tego samego punktu, z którego patrzy się na nie teraz. To projekt, który łączy historię z technologią bez szkolnej suchej formy – i właśnie dlatego zwraca uwagę.

• Na tarasie widokowym dwa obrazy Gdyni nakładają się na siebie
• Archiwa odtworzyły także budynki, których już nie ma
• Dziewięć stanowisk i kolejny skok do Gdyni z 1944 roku

Na tarasie widokowym dwa obrazy Gdyni nakładają się na siebie

Zwiedzanie zaczyna się spokojnie – od kilku zdań wprowadzenia, a dopiero potem od wejścia w obraz przygotowany w wirtualnej rzeczywistości. Dzięki temu ten sam punkt widokowy działa podwójnie: z jednej strony pokazuje współczesną panoramę, z drugiej przenosi do Gdyni z 1926 roku. To właśnie na takim zestawieniu opiera się cały pomysł Muzeum Miasta Gdyni, które chciało opowiedzieć o historii miasta w sposób bardziej bezpośredni niż klasyczna ekspozycja.

„Obserwujemy intensywne zmiany technologiczne, które dotykają naszego życia i wpływają również na kulturę” – podkreślił Mariusz Bzdęga.

W praktyce chodzi więc nie tylko o efekt wizualny, ale o nowy sposób patrzenia na miejską pamięć. Z jednego miejsca można porównać to, co stoi dziś przed tarasem, z tym, co znikało z krajobrazu przez kolejne dekady.

„Tego po prostu trzeba doświadczyć” – zachęcała Karin Moder.

Archiwa odtworzyły także budynki, których już nie ma

Twórcy filmu nie zatrzymali się na tym, co zachowało się do dziś. Rekonstrukcja powstała na podstawie szczegółowych badań historycznych, archiwalnych fotografii, planów, dokumentów i zdjęć lotniczych, dzięki czemu udało się odtworzyć również elementy dawnej zabudowy, których nie ma już w miejskim pejzażu.

Wśród nich znalazły się między innymi:

• Dom Kuracyjny
• Casino
• Zakłady Kąpielowe
• Letnisko św. Andrzeja Boboli
• wille „Tusia” i „Świt”
• dawna zabudowa Kamiennej Góry
• pierwsze elementy rozwijającego się portu

To ważne nie tylko dla osób zainteresowanych historią architektury. Taka rekonstrukcja pozwala zobaczyć, jak bardzo zmieniło się otoczenie muzeum i jak wiele fragmentów dawnej Gdyni przetrwało jedynie w dokumentach. Dla mieszkańców to szczególnie czytelny punkt odniesienia – zamiast abstrakcyjnej opowieści pojawia się konkretny obraz miejsc, które zniknęły albo zostały mocno przebudowane.

Dziewięć stanowisk i kolejny skok do Gdyni z 1944 roku

Na miejscu przygotowano dziewięć stanowisk, w tym z obrotowymi fotelami, co pozwala swobodnie rozglądać się po wirtualnym świecie. Rozwiązanie ma też praktyczny wymiar – ułatwia udział osobom, które z różnych powodów mają ograniczony dostęp do części przestrzeni. W tym projekcie technologia nie jest dodatkiem samym w sobie, tylko narzędziem, które ma poszerzyć dostęp do miejskiej opowieści.

Za przygotowanie przedsięwzięcia odpowiadało Centrum Wirtualnych Rekonstrukcji pod kierownictwem merytorycznym Kamila Sarapuka ze Stowarzyszenia Wiatr od Morza, a kuratorem projektu został dr Dawid Gajos z Muzeum Miasta Gdyni. Jak mówił Sarapuk:

„Byłem odpowiedzialny za to, żeby każdy budynek stał na swoim miejscu”.

Prace trwały kilka miesięcy i poprzedziły je badania archiwalne. Zespół korzystał z planów, zdjęć i materiałów, które pozwoliły odtworzyć miasto z dużą dokładnością, łącznie z pierwszym planem widocznym z tarasu muzeum.

To jednak nie jest finał całego pomysłu. Twórcy zapowiadają już kolejną cyfrową podróż w czasie – Gdynię z 1944 roku, którą muzeum planuje pokazać pod koniec 2026 roku.

na podstawie: Urząd Miasta.