W Gdyni upamiętniono Jana Pinkiewicza. To nazwisko zna każdy żeglarz

W Alei Żeglarstwa Polskiego pojawiła się tablica, która dopisała kolejne ważne nazwisko do gdyńskiej pamięci o ludziach morza. Podczas Święta Morza uhonorowano kapitana Jana Pinkiewicza – żeglarza, oficera i współtwórcę „Kotwicy”, którego dorobek wyrósł znacznie poza jeden klub czy jeden sezon. Uroczystość miała wyraźnie osobisty wymiar: obok żeglarzy i wojskowych stanęła córka kapitana, a pod tablicą złożono kwiaty. Tego dnia przypomniano nie tylko życiorys, ale i całe środowisko, które przez lata budowało morską tożsamość Gdyni.

• W Alei Żeglarstwa Polskiego doszło nazwisko, które ma ciężar całej epoki
• Rodzinne wspomnienie o kapitanskim domu wybrzmiało równie mocno jak morska biografia
• Rejsy od Atlantyku po Arktykę złożyły się na legendę kapitana

W Alei Żeglarstwa Polskiego doszło nazwisko, które ma ciężar całej epoki

Podczas niedzielnej uroczystości tablicę kapitana Jana Pinkiewicza odsłonięto w miejscu, które od lat zbiera najważniejsze nazwiska polskiego żeglarstwa. Aleja Żeglarstwa Polskiego powstała w 2012 roku z inicjatywy Polskiego Związku Żeglarskiego, Pomorskiego Związku Żeglarskiego, miasta Gdyni i Ligi Morskiej i Rzecznej. To właśnie tam stoją już upamiętnienia m.in. Krystyny Chojnowskiej-Liskiewicz, Zygfryda „Zygy” Perlickiego oraz Ottona Weilanda.

W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele Marynarki Wojennej, żeglarze, przyjaciele kapitana i jego córka Jarmiła Ulatowska. Miasto reprezentował Tadeusz Szemiot, przewodniczący Rady Miasta Gdyni. Tablicę poświęcił o. Edward Pracz, duszpasterz ludzi morza. Sam gest był prosty, ale znaczący – w takim miejscu pamięć nie trafia do archiwum, tylko zostaje na widoku, między kolejnymi pokoleniami ludzi morza.

„Poświęcamy tablicę Janowi Pinkiewiczowi, tytanowi polskiego i gdyńskiego żeglarstwa. To współtwórca klubu »Kotwica«” – mówił podczas uroczystości Tadeusz Szemiot.

Rodzinne wspomnienie o kapitanskim domu wybrzmiało równie mocno jak morska biografia

Najbardziej osobisty ton nadała temu wydarzeniu córka kapitana. Jarmiła Ulatowska przypomniała, że obok ojca na tej tablicy symbolicznie stoi także matka, która wykonywała żeglarską pracę cichą, ale niezwykle ważną. W jej opowieści wybrzmiało to, co zwykle ginie za wielkimi rejsami i oficjalnymi wyróżnieniami – domowe zaplecze, bez którego nie powstają żadne morskie legendy.

„Nie tylko tata jest tu dziś upamiętniony, ale też mama, bo to ona pracowała nad kroniką, robiła proporce, na każdy jacht tkała symbol Polski” – mówiła Jarmiła Ulatowska.

To zdanie dobrze pokazuje, że za sukcesami kapitana stała nie tylko odwaga i doświadczenie, lecz także rodzinna codzienność. W żeglarskiej tradycji takie detale mają swoją wagę. Proporce, kroniki, znaki na żaglach – wszystko to tworzyło własny, rozpoznawalny język, dzięki któremu pamięć o rejsach nie rozmywała się po zejściu z pokładu.

Rejsy od Atlantyku po Arktykę złożyły się na legendę kapitana

Jan Pinkiewicz urodził się 18 marca 1929 roku w Brodach, na terenach dzisiejszej Ukrainy. Jego rodzina zginęła podczas rzezi wołyńskiej, a on sam trafił najpierw do partyzantki radzieckiej, później do I Armii Wojska Polskiego. Po kursie oficerskim został skierowany do Oficerskiej Szkoły Marynarki Wojennej w Gdyni i właśnie z Marynarką Wojenną związał całe życie. Odszedł na emeryturę w stopniu komandora.

To w wojsku zaczął żeglować. Najpierw w Ośrodku Szkolenia Żeglarskiego Marynarki Wojennej w Gdyni, a od 1958 roku w Jacht Klubie Morskim, dziś Jacht Klubie Marynarki Wojennej „Kotwica”, którego był współzałożycielem, później komandorem i komandorem honorowym. Współtworzył też Gdański Okręgowy Związek Żeglarski, obecnie Pomorski Związek Żeglarski, gdzie pełnił funkcję wiceprezesa.

Jego żeglarski dorobek robi wrażenie nawet bez dodatkowych ozdobników. Dowodził „Hetmanem” w rejsie do Stanów Zjednoczonych podczas Operacji Żagiel w 1976 roku. Później poprowadził siedmiomiesięczną wyprawę „Janem z Kolna” do Australii, a w 1992 roku żeglował „Kogą III” podczas Columbus Regatta. Rok później stanął na czele rejsu „Darem Świecia” na morza arktyczne, śladami polskich marynarzy z czasów II wojny światowej. Za ten wyczyn otrzymał główną nagrodę honorową Rejs Roku – Srebrny Sekstant.

Pinkiewicz był również cenionym regatowcem, a za zasługi dla żeglarstwa otrzymał między innymi Medal za Szczególne Zasługi dla Żeglarstwa Pomorskiego. Zmarł 4 lutego 2023 roku w wieku 93 lat. Podczas tej samej uroczystości wręczono także Żeglarskie Puchary z okazji 100. rocznicy Gdyni, rozegrane w klasach Yardstick, KWR, ORC A i ORC B. Dzięki temu Święto Morza połączyło pamięć o dawnych mistrzach z żywą, sportową kontynuacją ich pracy na wodzie.

na podstawie: Urząd Miasta Gdynia.