W Gdyni testują nowy model mieszkania. Ma łamać samotność

W Gdyni podpisano porozumienie, które może przesunąć rozmowę o mieszkalnictwie z poziomu planów na poziom codziennego życia. Chodzi o cohousing – sposób zamieszkania oparty na wspólnych przestrzeniach i zwyczajnej, sąsiedzkiej obecności, nie na anonimowym mijaniu się na klatce. To projekt dla tych, którzy nie chcą mieszkać samotnie, ale też nie szukają wielkiej wspólnoty z folderu. Samorząd i Fundacja NaMiejscu sprawdzają teraz, czy taki model da się w Polsce przygotować tak, by miał szansę działać naprawdę.

• Samotność okazała się szersza niż pierwotnie zakładano
• Zanim powstaną ściany, mają wybrzmieć rozmowy
• Gdynia chce współtworzyć rozwiązanie od badań po test pilotażowy

Samotność okazała się szersza niż pierwotnie zakładano

Podczas podpisania porozumienia wiceprezydent Gdyni Tomasz Augustyniak podkreślał, że miasto od lat rozwija wsparcie społeczne i szuka sposobów, by je poszerzać. W jego ocenie nowe rozwiązania są potrzebne nie tylko dlatego, że przybywa osób wymagających pomocy, ale też dlatego, że samorządy muszą gospodarować środkami rozsądniej niż dotąd.

„Samorządy muszą szukać rozwiązań” – mówił Tomasz Augustyniak.

Z perspektywy fundacji punkt wyjścia był podobny, choć z czasem okazało się, że problem jest szerszy, niż zakładano na starcie. Projekt wyrósł z myślenia o osobach starszych, ale badacze szybko zobaczyli, że samotność nie dotyczy jednej grupy wiekowej. Coraz więcej osób żyje samo, a to zmienia oczekiwania wobec mieszkania, sąsiedztwa i wsparcia.

„Coraz więcej osób prowadzi jednoosobowe gospodarstwa domowe” – wyjaśniała Marta Trakul-Masłowska, prezeska Fundacji NaMiejscu.

Zanim powstaną ściany, mają wybrzmieć rozmowy

W projekcie COHO najpierw ma zadziałać diagnoza. Dopiero potem pojawią się architektoniczne szkice, testy i próba wdrożenia modelu, który można będzie odnieść do polskich warunków. Zespół zapowiada około 40 wywiadów pogłębionych, część z nich w Gdyni, a także analizę rozwiązań już funkcjonujących w kraju.

Plan prac jest rozpisany etapami:

1. analiza modeli cohousingu działających w Polsce,
2. rozmowy z mieszkańcami, ekspertami i przedstawicielami samorządu,
3. wizyta studyjna w Szwajcarii,
4. prace nad rozwiązaniami architektonicznymi,
5. testowanie pilotażowe i przygotowanie do wdrożenia.

„W ramach projektu zaplanowano około 40 wywiadów pogłębionych” – zapowiedziała prof. UW dr hab. Anna Nicińska, członkini zespołu prowadzącego projekt.

To ważne, bo cohousing nie jest jeszcze pojęciem domkniętym. Nie ma jednej, powszechnie przyjętej definicji, a właśnie jej wypracowanie ma być jednym z efektów projektu. W praktyce chodzi jednak o coś bardzo konkretnego: o wspólne zasoby, przestrzeń do spotkań i model życia, który może ograniczać poczucie izolacji.

Gdynia chce współtworzyć rozwiązanie od badań po test pilotażowy

Miasto nie ma tu roli biernego obserwatora. Laboratorium Innowacji Społecznych ma włączyć gdynian w badania jakościowe, wskazać przyszłych użytkowników cohousingu, a także ekspertów rynku mieszkaniowego i przedstawicieli samorządu do wywiadów oraz dalszych prac. W kolejnych krokach Gdynia ma uczestniczyć w współprojektowaniu i testowaniu pilotażowego modelu.

„Cohousing traktujemy jako model, który może uzupełnić istniejący system wsparcia” – powiedział Maciej Kochanowski, dyrektor Laboratorium Innowacji Społecznych.

Barbara Marchwicka z Działu UrbanLab LIS zwracała uwagę, że samorząd będzie też obecny w wymianie doświadczeń z partnerami ze Szwajcarii. W projekcie przewidziano webinary, analizy, spotkania eksperckie, a także przekazanie miastu opracowań, rekomendacji i materiałów dotyczących nowych form zabudowy. Wszystko to ma pomóc odpowiedzieć na pytanie, jak projektować mieszkania dla osób, które chcą zachować niezależność, ale jednocześnie nie być skazane na samotność.

Projekt COHO jest dofinansowany ze Szwajcarskiej Pomocy Finansowej oraz ze środków budżetu państwa, poprzez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju w ramach Szwajcarsko-Polskiego Programu Współpracy.

na podstawie: Urząd Miasta Gdynia.