Gdynia w dziesięciu odsłonach. Wystawa rusza w miasto

Historia miasta nie została zamknięta w gablocie. „Gdynia x 10” pokazuje ją warstwa po warstwie, od współczesności aż do narodzin portowego organizmu sprzed stu lat. W Galerii Gdyńskiego Centrum Filmowego ekspozycja przyciąga archiwami, planami i fotografiami, ale jej największą siłą jest ruch – po obecnym przystanku ma dalej wędrować po Gdyni. To opowieść o mieście, które samo siebie składa z pamięci, dokumentów i ludzkich śladów.

• Gdynia opowiedziana od współczesności do narodzin miasta
• Modernizm, muzyka i wojna układają się w jedną opowieść
• Ekspozycja nie kończy się na galerii

Gdynia opowiedziana od współczesności do narodzin miasta

Wystawa „Gdynia x 10” została zbudowana jak dobrze uporządkowana kronika, choć nie prowadzi widza najprostszą drogą. Zamiast zaczynać od początku, prowadzi od współczesności do 1926 roku, czyli do chwili, gdy historia miasta dopiero nabierała tempa. Taki układ pozwala zobaczyć Gdynię nie jako gotowy mit, lecz jako efekt wielu nakładających się na siebie decyzji, procesów i zmian.

Ekspozycja składa się z archiwalnych fotografii, planów, map, dokumentów oraz relacji mieszkańców. W tym zestawie ważne jest nie tylko to, co widać, ale też sposób patrzenia. Jak podkreśla Michał Miegoń z Muzeum Miasta Gdyni, kurator wystawy, chodziło o pokazanie miasta „w rewersie”, tak by dało się prześledzić, z czego i w jakiej kolejności wyrastała dzisiejsza Gdynia.

„Miasto w rewersie” – mówi Miegoń, zwracając uwagę, że dzięki temu można zobaczyć, jak „to miasto dojrzało”.

To właśnie ta perspektywa wyróżnia projekt. Nie ma tu szkolnego wykładu z datami, tylko opowieść o układance, w której każdy element ma swoje miejsce: port, modernizm, wojenne przerwy, powojenne odbudowy i współczesność.

Modernizm, muzyka i wojna układają się w jedną opowieść

„Gdynia x 10” nie ogranicza się do estetyki archiwum. Wystawa przypomina o zjawiskach, które nadały miastu charakter i wykraczały daleko poza jego granice. Na planszach i ekspozytorach pojawiają się odniesienia do modernizmu, do trudnych czasów wojny, do przemian społecznych i urbanistycznych, ale też do momentów, w których Gdynia zaczęła mówić własnym głosem w kulturze.

Jednym z wyraźnych wątków jest big-beat, który właśnie stąd ruszał na sceny w Polsce i poza nią. Pojawia się też Festiwal Polskich Filmów Fabularnych – wydarzenie, które mocno wpisało Gdynię w mapę polskiej kultury. Wystawa przypomina również postać Franciszka Walickiego, człowieka spoza miasta, który przyjechał nad morze i uruchomił muzyczną zmianę, odczuwalną potem znacznie szerzej niż tylko w lokalnym środowisku.

W efekcie ekspozycja pokazuje Gdynię jako mozaikę ludzi, którzy tu przybywali, pracowali, tworzyli i zmieniali przestrzeń wokół siebie. Z jednej strony widać portowe fundamenty. Z drugiej – nowoczesność, ambicję i odwagę sięgania dalej niż pozwalałby sam administracyjny opis miasta.

Powiązany artykuł

Wystawa „Gdynia x 10” w Senacie RP – podróż przez sto lat miasta z morza i marzeń

Ekspozycja nie kończy się na galerii

Najważniejsze jest jednak to, że „Gdynia x 10” nie ma zostać tylko w jednym miejscu. Wystawa najpierw oglądana jest w Galerii Gdyńskiego Centrum Filmowego im. Leszka Kopcia, gdzie towarzyszy festiwalowi Millennium Docs Against Gravity. Potem zacznie zmieniać adresy i trafiać do kolejnych punktów miasta.

– do 18 maja – wystawa jest dostępna w Galerii Gdyńskiego Centrum Filmowego im. Leszka Kopcia;

– podczas Dni Abrahamowych, 23 czerwca – pojawi się na Placu Kaszubskim, obok Pomnika Antoniego Abrahama;

– 11 lipca – zostanie pokazana ponownie na Placu Kaszubskim, tym razem przy okazji Światowego Zjazdu Kaszubów w Gdyni;

– później – rozpocznie wędrówkę po gdyńskich placówkach oświatowych.

Projekt powstał pod kuratelą Muzeum Miasta Gdyni i Muzeum Marynarki Wojennej, a jego partnerem jest Senat RP. Za warstwę wizualną odpowiada Jan Rosiek, aranżację przygotowało Biuro Kreacja, a teksty napisali Dawid Gajos, Dariusz Małszycki, Michał Miegoń, Barbara Mikołajczuk i Joanna Mróz. To ważne, bo w tym przypadku wystawa nie jest jedynie zbiorem plansz. To opowiedziana z rozmachem, ale bez zadęcia historia miasta, która ma wracać do ludzi tam, gdzie toczy się codzienne życie Gdyni.

na podstawie: UM Gdynia.