Bez fikcji i bez dystansu. W Gdyni wraca festiwal o świecie w napięciu

W Gdyni znów szykuje się spotkanie, które nie ucieka od trudnych tematów, tylko stawia je na pierwszym planie. Festiwal NON-FICTION wraca z trzecią odsłoną i tym razem bierze na warsztat niepokój, który widać w polityce, klimacie i rozwoju sztucznej inteligencji. W muzealnych salach pojawią się autorzy reportaży, publicyści i twórcy podcastów, a program ma prowadzić od wojny i migracji po pracę przyszłości oraz pamięć o lokalnej tożsamości. Do tego dochodzi ważny szczegół dla odbiorców – dostęp do wydarzeń pozostaje otwarty, także dla tych, którzy nie mogą być na miejscu.

• W czerwcu reportaż spotka się z polityką, klimatem i technologią
• Na scenie pojawią się nazwiska, które od lat porządkują reportaż
• Bezpłatny udział i dostępność mają otworzyć festiwal szerzej

W czerwcu reportaż spotka się z polityką, klimatem i technologią

NON-FICTION odbędzie się w dniach 19–21 czerwca w Muzeum Miasta Gdyni. Tegoroczne hasło, „(NIE)POKÓJ”, nie jest tylko efektownym dopiskiem do programu. Organizatorzy ustawili wokół niego cały festiwalowy porządek – od rozmów o wojnach i napięciach geopolitycznych, przez pytania o granice sztucznej inteligencji, aż po temat kryzysu klimatycznego, który coraz mocniej wchodzi do debaty publicznej.

To właśnie w takim układzie pojawią się spotkania z autorami, którzy od lat opisują świat bez upiększeń. Serhij Żadan ma mówić o Ukrainie po czterech latach rosyjskiej napaści, Jagoda Grondecka o Afganistanie i Iranie, a Tomasz Rożek o tym, jak ideologia potrafi wypaczać badania naukowe. W programie znalazło się też miejsce na „Młóckę” Marka Szymaniaka, czyli opowieść o pracy przyszłości, oraz na rozmowę o katastrofie promu „Jan Heweliusz” z udziałem Anny Dudzińskiej i Michała Matusa.

Na scenie pojawią się nazwiska, które od lat porządkują reportaż

Wśród zapowiedzianych gości są także Stasia Budzisz, Zbigniew Rokita i Artur Domosławski. Ich rozmowy mają dotknąć tematów, które wybrzmiewają dziś szczególnie mocno – od etniczności i kaszubsko-śląskiego doświadczenia, przez historię ziem odzyskanych, po polityczne skutki decyzji podejmowanych po drugiej stronie Atlantyku. Nie zabraknie też spojrzenia na pomoc humanitarną, konflikty zbrojne w 2026 roku oraz sytuację kobiet w futbolu podczas Mundialu 2026.

Program rozpisano szeroko, ale w jego centrum pozostaje reportaż. Obok debat i spotkań autorskich pojawią się formy bardziej medialne: od odcinka „Podcastexu” nagrywanego na żywo z okazji legendarnego TOTART-u, po słuchowisko dokumentalne o katastrofie „Jana Heweliusza”. Jednym z mocniejszych akcentów ma być również multimedialny pokaz „Gdynia. Historia wyjątkowa” wyświetlany na elewacji Muzeum Miasta Gdyni.

„Ostatniego dnia zapraszamy na spacer po Gdyni śladami książki Łukasza Orbitowskiego »Chodź ze mną«” – zapowiada Wiktoria Wysocka z Wydziału Kultury UM Gdyni.

Bezpłatny udział i dostępność mają otworzyć festiwal szerzej

Organizatorzy podkreślają, że wszystkie spotkania będą transmitowane online. Na miejscu ma też działać tłumacz Polskiego Języka Migowego, co dla wielu odbiorców może być równie ważne jak sam program. Wstęp na wydarzenia pozostaje bezpłatny, więc festiwal nie zamyka się na przypadkowych przechodniów ani na tych, którzy chcą zajrzeć tylko na jedno spotkanie.

W efekcie NON-FICTION staje się nie tylko przeglądem najgłośniejszych tematów reportażowych, lecz także miejscem, w którym można sprawdzić, jak dziś opowiada się o wojnie, pamięci, pracy i przyszłości. Gdynia dostaje przez trzy dni przestrzeń do rozmowy bez skrótów i bez dekoracji.

na podstawie: Urząd Miasta w Gdyni.