Trzy szkoły na pierwszy ogień. W Gdyni rusza test ulic szkolnych

Poranny ruch samochodów, dzieci idące do szkoły i przestrzeń, z której korzystają także sąsiedzi – właśnie te elementy zostaną przeanalizowane w Gdyni. Badania obejmą trzy szkoły podstawowe i mają pomóc stworzyć model bezpiecznych ulic szkolnych oraz sąsiedzkich. Wnioski mają posłużyć nie tylko do oceny istniejących rozwiązań, lecz także do planowania zmian w kolejnych częściach miasta.

• Trzy szkoły pokażą, co dzieje się wokół placówek
• Badania obejmą nie tylko chodniki i ulice
• Debaty mają przełożyć obserwacje na miejskie standardy

Trzy szkoły pokażą, co dzieje się wokół placówek

Proces badawczy już się rozpoczął, a pierwsza faza obejmie trzy różne lokalizacje:

• Szkołę Podstawową nr 53 przy al. Hallera,
• Szkołę Podstawową nr 35 przy ul. Nauczycielskiej,
• Szkołę Podstawową nr 21 przy ul. Starodworcowej.

Każda z tych szkół ma inną historię zmian w swoim otoczeniu. W jednym przypadku impulsem były działania rodziców, w innym przedsięwzięcia związane z rewitalizacją, a jeszcze gdzie indziej współpraca miejskich jednostek. Porównanie tych przykładów ma pomóc ocenić, które rozwiązania sprawdzają się w konkretnych warunkach.

Jedną z analizowanych przestrzeni będzie obszar przy al. Hallera, przekształcony dzięki grantowi Bloomberg Philanthropies w ramach programu Asphalt Art Initiative. Badanie pozwoli sprawdzić, jak międzynarodowe doświadczenia działają w gdyńskim otoczeniu szkoły.

Bezpieczna droga do szkoły to jeden z wyznaczników jakości życia w mieście. Dlatego chcemy tworzyć rozwiązania, które nie tylko poprawiają bezpieczeństwo dzieci i młodzieży, ale także wzmacniają lokalne wspólnoty, zachęcają do zrównoważonej mobilności i sprawiają, że przestrzeń wokół szkół przestanie stanowić obszar konfliktu pomiędzy różnymi użytkownikami.

Tak o założeniach procesu mówi Oktawia Gorzeńska, wiceprezydentka Gdyni i ambasadorka pomysłu. Jak zaznacza, rezultatem mają być rekomendacje możliwe do wykorzystania przy kolejnych działaniach.

Badania obejmą nie tylko chodniki i ulice

Analiza nie ograniczy się do wyglądu infrastruktury. Badacze sprawdzą również, czy otoczenie szkoły wpływa na wybory transportowe, samodzielność dzieci oraz codzienne funkcjonowanie mieszkańców. Chodzi o to, by ocenić warunki dla uczniów docierających pieszo, rowerem albo ZKM, a także sposób organizacji przestrzeni w godzinach największego ruchu.

Szkoła ma być przy tym traktowana nie tylko jako placówka oświatowa, lecz także jako możliwe centrum życia sąsiedzkiego. Dla mieszkańców oznacza to, że ocena ulicy szkolnej może dotyczyć również dostępności przestrzeni poza godzinami lekcji i relacji między różnymi użytkownikami.

W Laboratorium Innowacji Społecznych traktujemy miasto jak przestrzeń do odpowiedzialnego testowania nowych rozwiązań. Chcemy wiedzieć, jak funkcjonują w lokalnym kontekście i jakie przynoszą efekty.

Maciej Kochanowski, dyrektor Laboratorium Innowacji Społecznych w Gdyni, podkreśla, że projekt będzie oparty na badaniach, rozmowach i ocenie rezultatów. Efektem mają być narzędzia, rekomendacje oraz standardy przydatne przy tworzeniu bezpieczniejszych i bardziej dostępnych przestrzeni wokół szkół.

Debaty mają przełożyć obserwacje na miejskie standardy

W proces zostaną włączeni uczniowie, rodzice, nauczyciele, dyrektorzy szkół, eksperci, organizacje społeczne oraz przedstawiciele miasta. W październiku odbędzie się cykl debat poświęconych otoczeniu placówek. Uczestnicy będą mogli spojrzeć na ten sam problem z różnych perspektyw – osoby przywożącej dziecko samochodem, ucznia poruszającego się samodzielnie i mieszkańca korzystającego z tej przestrzeni na co dzień.

Dobrze zaprojektowana przestrzeń wokół szkoły to inwestycja nie tylko w bezpieczeństwo, ale również w samodzielność dzieci, zdrowie psychiczne rodziców i jakość relacji sąsiedzkich.

Barbara Marchwicka, koordynatorka programów rozwojowych w zespole UrbanLab, zwraca uwagę, że sama obserwacja ulicy nie wystarczy. Ważne będzie także ustalenie, jak ludzie z niej korzystają i jakie zachowania umożliwia lub utrudnia dana organizacja przestrzeni.

Badanie ma mieć charakter badawczo-wdrożeniowy. Najpierw rozwiązania zostaną ocenione w rzeczywistych warunkach, później doświadczenia z trzech szkół mają zostać przełożone na model możliwy do zastosowania w innych lokalizacjach. Dzięki temu mieszkańcy i użytkownicy szkół mają otrzymać wpływ na kształt zmian, zanim zostaną one powielone na większą skalę.

Długofalowym celem jest zwiększenie liczby dzieci docierających do szkoły samodzielnie oraz wzmocnienie roli placówek jako miejsc ważnych dla najbliższego sąsiedztwa. Kontynuację procesu zaplanowano na 2027 rok.

na podstawie: Urząd Miasta w Gdyni.