Muzeum Emigracji rozbłysło barwami Plymouth. Pół wieku partnerstwa Gdyni

Na fasadzie Muzeum Emigracji pojawiły się biało-zielono-czarne światła. Podświetlenie nawiązywało do barw Plymouth i przypomniało o relacji, która od pięciu dekad łączy brytyjski port z Gdynią. Podczas sobotniego wydarzenia, 12 września, historia partnerstwa była widoczna nie tylko w dokumentach, lecz także w przestrzeni miasta. Za tą współpracą stoją morskie związki, wymiany uczniowskie, spektakle teatralne i pamiątki obecne po obu stronach kanału La Manche.

• Jedna umowa połączyła dwa porty związane z polską flotą
• Gdynia Way, Polski Most i fontanna w centrum Plymouth
• Od wizyt delegacji do odnowienia rozmów między miastami

Jedna umowa połączyła dwa porty związane z polską flotą

Porozumienie o partnerstwie podpisano 11 września 1976 roku. Inicjatywa wyszła od Plymouth Anglo-Polish Cultural Society, brytyjskiej organizacji społeczno-kulturalnej. Współpraca miała rozwijać kontakty międzynarodowe i wzmacniać więzi, których początki sięgały okresu II wojny światowej.

W czasie wojny Plymouth stało się ważnym miejscem dla polskiej Marynarki Wojennej. W 1939 roku zacumował tam ORP „Gdynia”, który pełnił funkcję pierwszej bazy polskiej floty na Wyspach. Morskie dziedzictwo obu portów do dziś stanowi jeden z najbardziej czytelnych motywów partnerstwa.

Jego ślady można znaleźć także w Gdyni. W 1982 roku, przy zbiegu ulicy Świętojańskiej i alei Piłsudskiego, powstał Skwer Plymouth. Stoją tam pomnik w kształcie kotwicy, tablica upamiętniająca współpracę oraz czerwona budka telefoniczna przekazana przez brytyjskich partnerów. To miejsce pozwala zobaczyć pamiątki partnerstwa podczas zwykłego spaceru po centrum.

Gdynia Way, Polski Most i fontanna w centrum Plymouth

Gdyńskie akcenty są obecne również w Plymouth. Jedna z głównych dróg wlotowych nosi nazwę Gdynia Way. W jej pobliżu znajduje się most z oprawą graficzną nawiązującą do morskiej historii obu miast, a w centrum działa fontanna „Plymouth–Gdynia”.

Na domu, w którym podczas II wojny światowej mieściła się siedziba Polskiej Marynarki Wojennej, odsłonięto tablicę pamiątkową. Stało się to przy okazji 25. rocznicy partnerstwa. W 2021 roku odnowiono również Polski Most znajdujący się przy Gdynia Way.

Relacja obejmowała nie tylko symbole w przestrzeni publicznej. Przez lata organizowano projekty edukacyjne, kulturalne i sportowe, a także wymiany uczniowskie. W wyjazdach uczestniczyli uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz harcerze.

W 1989 roku artyści Teatru Muzycznego im. Danuty Baduszkowej wystąpili w Theatre Royal Plymouth ze „Skrzypkiem na dachu”. Osiem lat później zespół teatralny z Plymouth zaprezentował sztukę „Korczak”. Te wydarzenia pokazały, że partnerstwo obejmowało zarówno oficjalne kontakty, jak i bezpośrednią współpracę instytucji oraz twórców.

Od wizyt delegacji do odnowienia rozmów między miastami

W 2006 roku brytyjska delegacja przyjechała na obchody 80-lecia Gdyni. Peter Smith, przewodniczący Plymouth–Gdynia Twinning Panel, otrzymał wtedy Medal im. Eugeniusza Kwiatkowskiego.

W kolejnych latach o partnerstwie przypominano między innymi podczas Gdynia Day w Plymouth. Przed Plymouth Guildhall podniesiono flagę Gdyni, a przedstawiciele brytyjskiego miasta uczestniczyli także w obchodach 100. urodzin Gdyni.

Ostatnia wizyta lorda mayora Kevina Sprostona stała się impulsem do wznowienia dialogu i poszukiwania kolejnych obszarów współpracy. Jubileuszowe podświetlenie Muzeum Emigracji nawiązało więc do historii, ale jednocześnie przypomniało, że partnerstwo nadal może być rozwijane przez szkoły, instytucje kultury i miejskie kontakty.

na podstawie: Urząd Miasta w Gdyni.