Tadeusz Wenda stworzył port. Gdynia pamięta o swoim inżynierze

Przy pomniku inżyniera, tuż przy nasadzie Mola Rybackiego, zabrzmią słowa o człowieku, który zamienił śmiałą wizję w port. W Gdyni odbędą się uroczystości 163. rocznicy urodzin Tadeusza Wendy. Wydarzenie rozpocznie się 23 lipca 2026 roku o godz. 10.00, a oprawę zapewni wojskowa asysta honorowa. To właśnie jego praca dała polskiemu wybrzeżu port, który stał się fundamentem rozwoju miasta i gospodarki morskiej.

• Warszawiak, który dostał zadanie budowy polskiego portu
• Siedemnaście lat pracy przy nabrzeżach i falochronach
• Pamięć o inżynierze przy porcie jego życia

Warszawiak, który dostał zadanie budowy polskiego portu

Tadeusz Wenda urodził się 23 lipca 1863 roku w Warszawie. Jego ojciec, Władysław Wenda, pracował w administracji Królestwa Polskiego i od najmłodszych lat kształtował u syna pracowitość, uczciwość oraz odpowiedzialność. O rodzinnych wpływach na przyszłego inżyniera pisał dr Dawid Gajos w publikacji Muzeum Miasta Gdyni.

Uczył go pracowitości, stanowczości w działaniu, uczciwości i skromności.

Wenda zdobywał wykształcenie między innymi na Uniwersytecie Warszawskim oraz w Instytucie Korpusu Inżynierów Komunikacji w Petersburgu. Zanim zajął się polskim wybrzeżem, poznawał zasady budowy portów na terenach dzisiejszej Łotwy i Estonii. Te doświadczenia sprawiły, że po odzyskaniu przez Polskę niepodległości powierzono mu przygotowanie portu w Gdyni.

Za początek inwestycji uznaje się 29 maja 1921 roku. Tego dnia uroczyście wbito pierwszy szpadel pod budowę Tymczasowego Portu Wojennego i Schroniska dla Rybaków. Wenda nie ograniczał się do opracowania planów. Kierował robotami, doglądał nabrzeży, falochronów i kolejnych elementów infrastruktury.

Siedemnaście lat pracy przy nabrzeżach i falochronach

Budowa wymagała mierzenia się z trudnym terenem, zmienną pogodą, ograniczeniami finansowymi i presją czasu. Muzeum Miasta Gdyni podkreśla, że Wenda nie był inżynierem pracującym wyłącznie przy biurku. Regularnie sprawdzał postęp robót i opierał decyzje na własnym doświadczeniu.

Realizacji tego zadania Wenda poświęcił 17 lat pracy.

W tym czasie z niewielkiej osady rybackiej zaczęło powstawać nowoczesne miasto oraz jeden z filarów polskiej gospodarki morskiej. Rozwój Gdyni nie był wyłącznie rezultatem decyzji politycznych. Za inwestycją stały także wiedza techniczna, konsekwencja i codzienna praca przy budowie.

Za swoje dokonania Wenda otrzymał między innymi Krzyż Komandorski i Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Uhonorowano go także duńskim orderem Dannebroga oraz francuską Legią Honorową. Mimo tych wyróżnień pozostał człowiekiem skromnym.

Dla Polski buduję ten port

Pamięć o inżynierze przy porcie jego życia

Tadeusz Wenda pracował zawodowo do 1937 roku. Później zamieszkał w Dąbrowie Chotomowskiej niedaleko Warszawy, gdzie przetrwał okres wojny. Zmarł w 1948 roku w Komorowie na Mazowszu i spoczął na Cmentarzu Powązkowskim.

Podczas uroczystości przy Molo Rybackim wspomniany zostanie nie tylko projektant portu, lecz także człowiek, który nadzorował jego powstawanie przez 17 lat. Nazwisko Eugeniusza Kwiatkowskiego często pojawia się w opowieściach o rozwoju Gdyni, jednak to Wenda nadał tej wizji techniczny i budowlany kształt. Dzięki jego pracy plany portu stały się działającą infrastrukturą, z której miasto korzysta do dziś.

na podstawie: Urząd Miasta w Gdyni.