Marynarka stanęła przy Abrahamie – Gdynia przypomniała o swoich kaszubskich korzeniach

Przy pomniku Antoniego Abrahama na Placu Kaszubskim zebrało się tego dnia wszystko, co w Gdyni najważniejsze dla pamięci o Kaszubach – władze miasta, duchowni, środowiska regionalne, mieszkańcy i po raz pierwszy honorowa asysta Marynarki Wojennej. Uroczystość miała w sobie coś z rodzinnego spotkania i państwowego gestu zarazem. Domykała tegoroczne Abrahamowe obchody, ale przede wszystkim przypominała, że postać „Króla Kaszubów” wciąż wyznacza w mieście ważny punkt odniesienia.

• Przy pomniku wybrzmiało wspólne przypomnienie o odwadze i konsekwencji
• Honorowa asysta Marynarki nadała obchodom nowy ciężar
• Ślady Abrahama zostały w mieście na dłużej niż jeden dzień

Przy pomniku wybrzmiało wspólne przypomnienie o odwadze i konsekwencji

Tego dnia złożono kwiaty pod pomnikiem, a uroczystości towarzyszyła modlitwa prowadzona przez o. dr. Edwarda Pracza, duszpasterza ludzi morza. Wcześniej uczestników powitał Adam Labuhn ze Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, a całość poprowadził Andrzej Busler z Kaszubskiego Forum Kultury. Widać było, że nie jest to jedynie formalny rytuał. To raczej spotkanie wokół człowieka, który umiał łączyć przywiązanie do Kaszub z polską sprawą.

Wydarzenie było ostatnim akordem tegorocznych Uroczystości Abrahamowych. W ich ramach wręczono wcześniej Srebrne Tabakiery Abrahama, odprawiono mszę świętą częściowo po kaszubsku i złożono kwiaty na cmentarzu parafialnym na Oksywiu, gdzie spoczął Antoni Abraham. Sama data obchodów miała znaczenie symboliczne – przypadła w 103. rocznicę śmierci tego działacza, dla wielu wciąż jednego z najważniejszych strażników kaszubskiej tożsamości.

Rafał Geremek przywołał słowa Hieronima Derdowskiego, które Antoni Abraham powtarzał jak osobiste wyznanie:

„Nie ma Kaszëb bez Polonii, a bez Kaszëb Polśczi”.

Jak podkreślił wiceprezydent, w tym zdaniu zamyka się całe życie Abrahama – troska o język, kulturę i codzienną odpowiedzialność za wspólnotę. Z kolei w liście prezydent Aleksandry Kosiorek, odczytanym podczas uroczystości, znalazło się przypomnienie, że „kaszubskie korzenie Gdyni od początku szły w parze z marzeniem o silnej Polsce z dostępem do morza”. To ważny trop także dziś, bo pokazuje, jak mocno historia regionu splata się z historią miasta.

Honorowa asysta Marynarki nadała obchodom nowy ciężar

Po raz pierwszy uroczystościom towarzyszyła honorowa asysta Marynarki Wojennej. Sam ten gest wybrzmiał mocno, bo nawiązywał nie tylko do tradycji wojskowej, lecz także do ludzi, którzy przez pokolenia budowali polską obecność nad Bałtykiem. W wydarzeniu uczestniczyli samorządowcy, radni, przedstawiciele uczelni, organizacji kaszubskich, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej oraz mieszkańcy. Obecna była też młodzież, która w takich chwilach nie tylko ogląda historię, ale uczy się ją rozumieć.

Wśród obecnych był także Ryszard Kalkowski, jeden z tegorocznych laureatów Srebrnej Tabakiery Abrahama. Zwrócił uwagę, że młodzi ludzie wracają do korzeni, a to – jak zaznaczył – daje powód do satysfakcji. Taki obraz nie bierze się z przypadku. Właśnie na takich uroczystościach widać, że regionalna tożsamość nie jest muzealnym eksponatem, tylko żywą opowieścią przekazywaną dalej.

Po części przy pomniku uczestnicy przenieśli się na Plac Kaszubski, gdzie otwarto plenerową wystawę „Gdynia x 10” przygotowaną we współpracy z Muzeum Miasta Gdyni. Gości oprowadzał Michał Miegoń, a oprawę artystyczną zapewnił Chór „Dzwon Kaszubski”. Całość domknęła się w spójny obraz: pamięć, muzyka, sztuka i miejska przestrzeń, która na chwilę stała się miejscem wspólnego opowiadania o Gdyni.

Ślady Abrahama zostały w mieście na dłużej niż jeden dzień

Pamięć o Antonim Abrahamie nie kończy się na corocznych uroczystościach. W centrum Gdyni można ją odnaleźć w kilku miejscach, które tworzą coś w rodzaju miejskiego szlaku pamięci.

1. Tablica pamiątkowa na domu przy ul. Starowiejskiej 30, gdzie Abraham mieszkał przez ostatnie trzy lata życia.
2. „Domek Abrahama” – jeden z najstarszych budynków w śródmieściu, dobrze znany gdynianom.
3. Ulica Antoniego Abrahama, jedna z głównych ulic Śródmieścia.
4. Szkoła Podstawowa nr 6 przy ul. Cechowej, która nosi jego imię.
5. Pomnik na Placu Kaszubskim, odsłonięty 23 czerwca 2002 roku i wykonany przez Stanisława Szwechowicza.

To ważne, że pamięć o Abrahamie ma w Gdyni zarówno wymiar uroczysty, jak i codzienny. Mija się ją po drodze do szkoły, pracy czy na spacerze, a wtedy historia przestaje być odległa. Zostaje blisko. I właśnie o to w tych obchodach chodziło najmocniej – o przypomnienie, że odwaga, upór i przywiązanie do własnych korzeni nadal mają w mieście swoje mocne miejsce.

na podstawie: Urząd Miasta.