Równi goście - warsztaty w bibliotece, które zmieniają sposób rozmowy i myślenia

W Gdyni odbyły się warsztaty, które miały prosty cel - pokazać, że dorosłe osoby z niepełnosprawnością intelektualną powinny być traktowane po prostu jak dorośli. W Bibliotece Śródmieście spotkali się autorzy projektu, jego ambasadorzy oraz pracownicy placówki, by przećwiczyć codzienne sytuacje i odrzucić uprzedzenia. To była seria drobnych wskazówek o dużym znaczeniu - od form zwracania się po to, komu zadawać pytanie.

• Projekt „Równi goście” w Bibliotece Śródmieście - proste zasady, które robią różnicę
• Gdynia dołącza do sieci miejsc przyjaznych - ruch partnerów rośnie
• Ambasadorzy mówią - czego oczekują w prostych sytuacjach

Projekt „Równi goście” w Bibliotece Śródmieście - proste zasady, które robią różnicę

Podczas warsztatów prowadzonych przez Fundację Adapa wraz z podopiecznymi-ambasadorami, bibliotekarze poznali praktyczne wskazówki ułatwiające kontakt z osobami z niepełnosprawnością intelektualną. Spotkanie odbyło się 19 grudnia w Bibliotece Śródmieście i było jednym z cyklicznych działań programu, który zaczął się od sesji fotograficznej autorstwa Piotra Manasterskiego (wideo i montaż: Przemysław Dopke) — zdjęcia pokazywały codzienne sceny z udziałem osób z niepełnosprawnością i bez niej, podkreślając wspólne emocje i zwykłe życie.

“Jesteśmy różni, bo wszyscy się od siebie czymś różnimy, ale nie zapominajmy o tym, że każdy ma prawo robić dokładnie to samo”
— Łukasz Kamiński

Ambasadorzy - Krystian, Natalia, Mateusz, Joanna, Artur i Adam - tłumaczyli, jakie zachowania bywają krzywdzące i co wystarczy zmienić, by rozmowa była komfortowa. Pracownicy Biblioteki Gdynia przyznawali, że warsztat pomógł przełamać wątpliwości co do tego, jak się zwracać i jak prowadzić rozmowę bez protekcjonalności.

Gdynia dołącza do sieci miejsc przyjaznych - ruch partnerów rośnie

Projekt tworzy sieć punktów przyjaznych - miejsc, w których osoby z niepełnosprawnością intelektualną mają zapewnione równe traktowanie. Wśród już zaangażowanych organizacji znajdują się między innymi Centrum Nauki Experyment, Arka Gdynia, Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku oraz Centralny Instytut Ochrony Pracy w Warszawie. Do tej grupy dołączyła właśnie Biblioteka Gdynia, która deklaruje kontynuację szkoleń i włączenie zasad projektu w codzienną praktykę obsługi.

“To ważne przede wszystkim dlatego, że, jak mówią nasi goście, często po prostu nie wiemy, w jaki sposób się zwracać do osób z niepełnosprawnościami”
— Natalia Gromow

Przyłączenie instytucji jest opisane przez organizatorów jako proces prosty - zainteresowane placówki mogą zgłaszać chęć współpracy przez kanały projektu i włączać szkolenia do swojego programu pracy.

Ambasadorzy mówią - czego oczekują w prostych sytuacjach

Ambasadorzy jasno wskazywali, co najbardziej przeszkadza w codziennych kontaktach: zdrobnienia, zwracanie się do opiekuna zamiast do osoby, a także brak należytego szacunku. W skrócie wypracowali praktyczne reguły, które można zastosować od zaraz:

• zwracać się per pan / pani, bo to osoby dorosłe;
• mówić bezpośrednio do danej osoby, a nie tylko do jej opiekuna;
• unikać zdrobnień i infantylnego tonu;
• zachowywać naturalność i spokój w rozmowie;
• gdy coś jest niezrozumiałe — poprosić o powtórzenie albo powtórzyć wolniej i wyraźniej.

“Nie chcemy być traktowani jak przysłowiowe piąte koło u wozu, tylko równo”
— Mateusz Ponczek

Z perspektywy pracowników biblioteki spotkanie nie było jedynie instruktażem technicznym, ale okazją do poznania wspólnych zainteresowań — książek, filmów, muzyki — co dodatkowo zbliża obie strony. Jak podsumowała Magdalena Kruszyńska, zastępczyni dyrektora Biblioteki Gdynia:

“Cieszymy się, że biblioteka jest bezpiecznym miejscem, gdzie każdy, absolutnie każdy, może się dobrze poczuć”

Instytucje, które chcą włączyć się do projektu, mogą zgłosić to przez oficjalne kanały organizatorów - proces zgłoszenia ma być dostępny online i przez media społecznościowe projektu.

Warto tu dodać praktyczną myśl: gdy odwiedzasz bibliotekę lub inne miejsce, które przyłączyło się do akcji, łatwo zauważysz zmianę w podejściu kadry - to nie spektakularna transformacja, lecz codzienne drobne gesty, które sprawiają, że przestrzeń staje się bardziej dostępna i przyjazna. Proste zasady komunikacji ułatwiają kontakt i czynią z instytucji miejsce, gdzie każdy może czuć się komfortowo.

na podstawie: Urząd Miasta.